Smart & Healthy, Voeding

Proteïnen: de bouwstenen van uw lichaam

Het woord proteïne is ontstaan vanuit het idee dat proteïnen centraal zijn voor het leven en de eerste voedingsstof zijn. Vitaminen – vita betekent leven en amin betekent proteïne, hebben hun naam gekregen vanuit de misvatting dat aminozuren, de bouwstenen van proteïne, een essentiële component waren om het leven te kunnen handhaven.

Proteïnen komen voor in dierlijke ( vis, kip, vlees, melkproducten) en plantaardige voeding ( soja, noten, groenten), maar de combinatie van de aminozuren, zijnde de bouwstenen van de proteïne, is bij beiden verschillend. Er zijn 21 aminozuren, waarvan 12 niet-essentiële en 9 essentiële. Essentiële aminozuren kunnen niet aangemaakt worden door het lichaam en moeten bijgevolg worden opgenomen via voeding. Niet-essentiële aminozuren daarentegen worden gevormd door metabolisering van andere aminozuren.
Behoud van de hoeveelheid eiwitten in de spieren en organen is essentieel om te leven.

Het belang van proteïnen

Het is bewezen dat een bescheiden verhoging van het aandeel van eiwitten in de voeding, in combinatie met een gecontroleerde totale calorie-inname, kan leiden tot:

  • verbeterde lichaamssamenstelling
  • snellere vetverbranding
  • betere gewichtsbeheersing

Vet vasthouden

Het menselijk lichaam kan zich heel snel aanpassen aan ondervoeding  – door het eten van voedingstofarme en/of te weinig voeding- en honger. Deze aanpassing komt tot uiting in de manier waarop het lichaam energie opslaat en gebruikt wanneer voedselinname wordt verminderd of helemaal wordt geëlimineerd.

Bij wijze van voorbeeld, in de gemiddelde man van 70 kg, gebeurt de grootste opslag van calorieën in de vorm van vet in adipeus weefsel met ongeveer 135.000 calorieën, opgeslagen in 13,5 kg van het vetweefsel. Deze opslagplaats kan sterk worden uitgebreid door langdurige inname van te veel calorieën, wat leidt tot obesitas.

Er worden ongeveer 54.000 calorieën opgeslagen als eiwit zowel in spieren en organen, zoals het hart en de lever. Slechts de helft van deze calorieën kan worden gemobiliseerd voor energie, omdat uitputting tot minder dan 50 procent van de totale proteïne onverenigbaar is met het leven. Naast het feit dat eiwit een bron van energie is, speelt het een functionele rol in vele organen, met inbegrip van de lever. Eiwituitputting wordt geassocieerd met verminderde immuniteit tegen infectie. De meest voorkomende doodsoorzaak bij een epidemie van honger is echter meestal een eenvoudige bacteriële longontsteking. De instandhouding van eiwit is bijgevolg cruciaal om te overleven tijdens acute honger.

Ook al hebben wij in onze Westerse wereld geen algemeen tekort aan voeding, toch hongeren heel veel mensen zich uit door te kiezen voor een “crashdieet”. Niet slim, want te weinig eten en in het bijzonder te weinig voedingsstoffen opnemen is een gevaar voor je gezondheid.

Gezondheidsrisico’s van een crashdieet

Te weinig eten kan zorgen voor veel gezondheidsproblemen. Dit kunnen vervelende kwaaltjes zijn zoals moe, lusteloos, chagrijnig en concentratiestoornissen. Maar het kan ook tot ernstigere problemen leiden. Hier een aantal oorzaken en gevolgen op een rij.

  • Je lichaam gaat spieren afbreken voor energie. Dit leidt tot verlies van spiermassa, verlies van kracht en je voelt je hierdoor sneller moe.
  • Je gehele metabolisme vertraagt met ongeveer 20-30%. Je lichaam gaat dus veel minder verbruiken. Hierdoor gaat het afvallen na een tijdje minder snel waardoor je
    telkens minder moet gaan eten voor hetzelfde effect.
  • Er blijven teveel afvalstoffen in je lichaam achter door de afbraak van onder andere spiermassa. Je kunt daar hoofdpijn van krijgen en misselijk van worden.
  • Je schildklier gaat ook in een spaarstand werken waardoor je metabolisme nog meer vertraagt.
  • IJzertekort kan leiden tot bloedarmoede.
  • Je kan last krijgen van vochtophopingen door teveel afvalstoffen en te weinig vocht.
  • Tekort aan vezels en vocht kan leiden tot darmproblemen en een slechte stoelgang.
  • Op de lange termijn kun je last krijgen van minder goed functionerende organen vanwege tekorten.

Niettegenstaande het algemeen geweten is dat een crashdieet niet de beste keuze is, passen nog steeds heel veel mensen het toe omdat ze snel gewicht willen verliezen. Helaas, het effect hiervan is nooit blijvend. Gewichtsverlies is dan ook een tijdelijk doel. Evenwichtig leven is een levenslange verbintenis.

Voedingsshakes: een middel voor gewichtsbeheersing en betere lichaamssamenstelling

Studies tonen aan dat voedingsshakes, goedgekeurd door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid,  een waardevol middel zijn om gewicht te beheersen en dat een verhoging van de proteïnen tot 30% van het calorieverbruik in rust , leidt tot meer vetverlies met behoud van spiermassa.

Meer over “wanneer en waarom je zou kiezen voor een voedingsshake” in een volgende blog.

Leave a Comment